Người từng có quốc tịch Việt Nam rồi thôi hoặc mất có thể xin trở lại quốc tịch Việt Nam nếu thuộc một trong các diện của Điều 23 Luật Quốc tịch Việt Nam. Hồ sơ nộp tại Sở Tư pháp nơi cư trú nếu đang ở Việt Nam, hoặc tại cơ quan đại diện Việt Nam nếu đang ở nước ngoài. Hồ sơ đi qua xác minh của công an, Bộ Tư pháp, và Chủ tịch nước ký quyết định. Từ 01/07/2025, nhiều người trở lại được giữ quốc tịch nước ngoài nếu đáp ứng điều kiện và được Chủ tịch nước cho phép.
- Áp dụng cho người đã có quốc tịch Việt Nam và đã thôi hoặc bị mất; người chưa từng có thì làm thủ tục nhập quốc tịch.
- Diện được xin: thân nhân của công dân Việt Nam, người có công lao, người có lợi cho Nhà nước, nhà đầu tư tại Việt Nam, người đã thôi quốc tịch mà không được nhập quốc tịch nước kia.
- Người được trở lại phải lấy lại tên gọi Việt Nam trước đây, ghi trong quyết định.
- Người bị tước quốc tịch phải đợi ít nhất 5 năm mới được xét.
- Người quyết định cuối cùng: Chủ tịch nước.
Ai được xin trở lại quốc tịch Việt Nam?
Người từng là công dân Việt Nam và thuộc ít nhất một diện luật định. Theo Điều 23 Luật Quốc tịch Việt Nam 2008 (sửa đổi 2014, 2025), các diện gồm:
- Xin hồi hương về Việt Nam.
- Có vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ hoặc con đẻ là công dân Việt Nam.
- Có công lao đặc biệt đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- Có lợi cho Nhà nước Việt Nam.
- Thực hiện đầu tư tại Việt Nam.
- Đã thôi quốc tịch Việt Nam để nhập quốc tịch nước ngoài nhưng không được nhập.
Thực tế, phần lớn hồ sơ của người Việt ở Đức, Nhật Bản, Singapore — những nơi từng hoặc đang buộc bỏ quốc tịch gốc — rơi vào diện thân nhân: cha mẹ hoặc con vẫn là công dân Việt Nam. Diện này dễ chứng minh nhất, chỉ cần giấy tờ hộ tịch thể hiện quan hệ.
Hồ sơ xin trở lại quốc tịch Việt Nam gồm những gì?
Năm nhóm giấy tờ, mỗi nhóm có một chỗ hay sai.
| Giấy tờ | Chỗ hay sai |
|---|---|
| Đơn xin trở lại quốc tịch Việt Nam | Ghi tên gọi Việt Nam muốn lấy lại khác với tên trên giấy tờ cũ |
| Bản khai lý lịch | Bỏ trống quãng thời gian sống ở nước thứ ba |
| Phiếu lý lịch tư pháp (cả phía Việt Nam lẫn nước đang sống, theo thời gian cư trú) | Quá hạn 90 ngày tính từ ngày cấp khi nộp |
| Giấy tờ chứng minh từng có quốc tịch Việt Nam | Chỉ có giấy khai sinh cũ, thiếu quyết định cho thôi quốc tịch |
| Giấy tờ chứng minh thuộc diện được trở lại | Giấy khai sinh của con hoặc cha mẹ chưa hợp pháp hoá, chưa dịch |
Người xin trở lại đồng thời muốn giữ quốc tịch nước ngoài thì kèm thêm giấy tờ về quốc tịch đang có và nêu rõ đề nghị này trong đơn. Giấy tờ nước ngoài đều phải hợp pháp hoá lãnh sự và dịch sang tiếng Việt.
Hồ sơ đi qua những cơ quan nào?
Năm chặng, trong đó chặng xác minh nhân thân thường lâu nhất.
- Tiếp nhận: Sở Tư pháp (nếu bạn ở Việt Nam) hoặc Đại sứ quán, Tổng lãnh sự quán (nếu ở nước ngoài) kiểm tra hồ sơ đủ hay thiếu.
- Xác minh nhân thân: cơ quan công an xác minh lý lịch, tình trạng an ninh. Hồ sơ nộp ở nước ngoài còn qua Bộ Ngoại giao chuyển về.
- Đề xuất: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (với hồ sơ trong nước) có ý kiến đề xuất.
- Thẩm định: Bộ Tư pháp kiểm tra, báo cáo Thủ tướng để trình Chủ tịch nước.
- Quyết định: Chủ tịch nước xem xét, quyết định cho trở lại quốc tịch Việt Nam.
Mỗi chặng có thời hạn luật định, nhưng cộng lại thường tính bằng tháng; hồ sơ nộp ở nước ngoài thường lâu hơn hồ sơ trong nước vì phải chuyển qua đường ngoại giao. Bảng thời gian thực tế từng thủ tục có ở chuyên mục Dấu hiệu nên dừng.
Trở lại quốc tịch có phải bỏ quốc tịch nước ngoài không?
Không còn bắt buộc trong mọi trường hợp. Trước 01/07/2025, người trở lại quốc tịch Việt Nam nhìn chung phải thôi quốc tịch nước ngoài, trừ trường hợp đặc biệt được Chủ tịch nước cho phép. Bản sửa đổi có hiệu lực từ 01/07/2025 mở rộng khả năng giữ quốc tịch nước ngoài, với các điều kiện chính: việc giữ quốc tịch đó phù hợp với pháp luật nước kia, không sử dụng quốc tịch nước ngoài để gây phương hại đến lợi ích của Việt Nam, và được Chủ tịch nước cho phép.
Điều kiện "phù hợp với pháp luật nước kia" có nghĩa thực tế. Người có quốc tịch Nhật Bản trở lại quốc tịch Việt Nam có thể mất quốc tịch Nhật theo Điều 11 Luật Quốc tịch Nhật, vì Nhật coi đó là tự nguyện nhận quốc tịch khác. Người có quốc tịch Đức thì từ 27/06/2024 không còn vướng điều này. Nên đọc luật của nước bạn đang mang quốc tịch trước khi nộp.
Câu hỏi nên hỏi trước khi nộp, kể cả khi bạn thuê người làm
Bảy câu dưới đây giúp bạn biết hồ sơ của mình có điểm yếu ở đâu.
- Giấy tờ nào của tôi chứng minh tôi từng có quốc tịch Việt Nam, và nó còn đọc được, còn khớp tên không?
- Tôi đã thôi quốc tịch bằng quyết định nào, hay chỉ "bị coi là mất" mà không có giấy?
- Tôi thuộc diện nào, và giấy chứng minh diện đó đã hợp pháp hoá chưa?
- Phiếu lý lịch tư pháp của nước tôi đang sống mất bao lâu để xin, có kịp hạn 90 ngày không?
- Tôi có muốn giữ quốc tịch nước ngoài không, và luật nước đó có cho không?
- Tên gọi Việt Nam tôi sẽ lấy lại là tên nào, có trùng với tên trên giấy khai sinh cũ không?
- Nếu nộp ở cơ quan đại diện, ai sẽ thông báo kết quả và tôi theo dõi hồ sơ bằng cách nào?
Câu số 2 quan trọng hơn người ta nghĩ. Nhiều người cho rằng mình "đã mất quốc tịch" chỉ vì nhập tịch Mỹ hay Úc, trong khi luật Việt Nam không tự động tước quốc tịch vì lý do đó. Nếu thật ra bạn chưa mất, thủ tục đúng là xác nhận có quốc tịch Việt Nam — nhanh và rẻ hơn nhiều. Các câu hỏi để kiểm tra người nhận làm hồ sơ có ở chuyên mục Câu hỏi nên hỏi.
Sai lầm hay gặp
- Nộp hồ sơ trở lại khi chưa từng mất quốc tịch. Hồ sơ bị trả, mất vài tháng.
- Lấy phiếu lý lịch tư pháp quá sớm rồi chờ dịch, hợp pháp hoá — tới lúc nộp thì đã quá hạn.
- Không nói rõ đề nghị giữ quốc tịch nước ngoài ngay trong đơn, tới lúc có quyết định mới hỏi thì đã muộn.
Muốn trở lại quốc tịch Việt Nam mà vẫn giữ hộ chiếu đang có?
Viking Global Group – Quốc Tịch Toàn Cầu (quoctich.com) giúp bạn xác định đúng thủ tục (trở lại hay chỉ xác nhận), đối chiếu luật nước đang mang quốc tịch và sắp hồ sơ để đề nghị giữ hai quốc tịch được trình bày đầy đủ ngay từ đầu.
Hotline/Zalo: +849.219.219.88 · Email: [email protected]
Câu hỏi thường gặp
Thủ tục trở lại quốc tịch Việt Nam nộp ở đâu?
Đang ở Việt Nam thì nộp tại Sở Tư pháp nơi cư trú; đang ở nước ngoài thì nộp tại Đại sứ quán hoặc Tổng lãnh sự quán Việt Nam phụ trách khu vực. Theo hướng dẫn hiện hành, người xin thường phải tự nộp trực tiếp; hỏi trước nơi nộp về việc gửi qua bưu điện.
Trở lại quốc tịch Việt Nam mất bao lâu?
Luật đặt thời hạn cho từng khâu, nhưng tổng thời gian thường tính bằng tháng, hồ sơ nộp ở nước ngoài thường lâu hơn. Không ai rút ngắn được khâu xác minh và khâu quyết định của Chủ tịch nước.
Đã nhập tịch Đức và bỏ quốc tịch Việt Nam, nay xin lại được không?
Được nếu thuộc một diện của Điều 23, phổ biến nhất là có cha mẹ hoặc con là công dân Việt Nam. Luật Đức từ 27/06/2024 cho song tịch, nên đề nghị giữ quốc tịch Đức khi trở lại không vướng phía Đức.
Trở lại quốc tịch có phải đổi tên không?
Người được trở lại phải lấy lại tên gọi Việt Nam trước đây, ghi trong quyết định. Tên nước ngoài vẫn dùng trên giấy tờ của nước kia; nên giữ bộ giấy tờ chứng minh hai tên là cùng một người.
Không còn giấy tờ gì chứng minh từng có quốc tịch Việt Nam thì sao?
Có thể dùng giấy tờ khác như sổ hộ khẩu cũ, học bạ, hồ sơ xuất cảnh, giấy tờ của cha mẹ; cơ quan tiếp nhận sẽ tra cứu và xác minh. Hồ sơ thiếu giấy gốc thường chờ lâu hơn.
